Istoris LGBTQ+

Hwithrans a-dro dhe istoris LGBTQ+ a yll bos kales ha kemeres meur a dermyn drefen bos an istoris ma gwithys yn-dann gel. Le may kaffo dustuniow ow treusvewa, hwithroryon a yll bos enebys gans omdhalghow negedhek yssynsys y’n kovadhow.

Kyns an 21a kansvlevdhen, yma boghes a govadhow ow tochya istoriow kethreydhek dhe Gresen Kernow. Kethreydholeth worow, yn arbennek, o prederys dhe vos onan an drogoberow an moyha sad hag a allsa bos omres, ytho an kovadhow orth hy meneges yw laghel aga gnas. Ni a with kovadhow lys ha prison hag, y’ga mysk, yma dustuniow a wer ow bos charjys gans an ‘drogober’ a berthynyansow kethreydhek yn Kernow. Rag ensampel, yn 1892 Henry Plumber, kynser gwrier gorholyon, hag Owen Ellis, lavuryas dre dhorn, a veu charjys an dhew yn Pluw Vudhek gans “disonester bras gans den aral” ha danvenys ens dhe Brison Bosvena rag hwegh mis a lavur kales.

Dhyworth bledhynnyow moy a-dhiwedhes, Kresen Kernow a with kuntel a voy ages 130 lyther-nowodhow Outback, dyllans an bobel hag a veu skrifys ha lesrynnys ynter an 1990ow ha’n 2000ow gans kuntel a venenes trigys yn Pennsans. An lyther-nowodhow a govadh termyn meur dhe les mes meur y dervans rag an gemeneth LGBTQ+, hag a lever dhyn a-dro dhe vernyow kenedhlek keffrys ha materyow owth enebi an gemeneth yn Kernow dres an vledhynnyow na, dhyworth restra darvosow Gooth yn-dann gel dhe voykottya gwerthjiow teythyek. Keffrys ha henna, ni a with kuntel bysyel ha fisegel ow tochya an kynsa keskerdh Gooth yn Kernow yn 2008, ow komprehendya skrisellow, towlennow towla ha kansow a skeusennow bysyel a’n darvos. Yma taklow divers erel y’gan kuntellow ynwedh.

Termys hwithra alhwedh: LGBTQ+

Kuntellow alhwedh: lyther-nowodhow Outback (AD1944), Gooth yn Kernow 2008 (X1309)

Dyllansow alhwedh (Sowsnek): As good as God, as clever as the devil: the impossible life of Mary Benson by Rodney Bolt, 2011; A very queer family indeed: sex religion and the Bensons in Victorian Britain by Simon Goldhill, 2016; Exceeding my brief: memoirs of a disobedient civil servant by Barbara Hosking, 2017. For fiction, we recommend Reflections, Caeia March, 1995; Between the Worlds, Caeia March, 1996; Notes from an Exhibition, Patrick Gale, 2007; A perfectly good man, Patrick Gale 2012.

Kevrennow arhwithrans: Kovskrifvaow Glamorgan re askorras an gid meur dhe les ma rag arhwithra istoriow kethreydhek y’ga huntellow: Microsoft Word – Queering Glamorgan 28Aug2018 (glamarchives.gov.uk).

Gwiasva Kernow Kethreydhek: amkan Kernow Kethreydhek yw dhe bromovya kemeryans a istori LGBTQ yn Kernow ha dhe gevrenna hwedhlow kethreydhek po kudhys po fyllys gweles kyns a-berth istori Kernow.